O BNG rexeita negociar os orzamentos de 2027 mentres denuncia incumprimentos das contas de 2026
A negociación dos orzamentos municipais da Coruña para 2027 volve abrir unha nova etapa de tensión entre o Goberno local do PSOE e o BNG. A portavoz nacionalista en María Pita, Avia Veira, respondeu á invitación da alcaldesa, Inés Rey, para iniciar as conversas sobre as próximas contas cuestionando que teña sentido abrir agora ese diálogo cando, segundo sostén o Bloque, os compromisos incluídos no orzamento de 2026 continúan sen cumprirse.
A resposta chega despois de que Rey remitise ao grupo municipal do BNG unha carta para emprazalo a unha reunión de inicio da negociación dos orzamentos de 2027. A alcaldesa recupera así o diálogo orzamentario entre ambas as formacións despois de que os nacionalistas desen por rotos en xullo tanto o acordo de investidura como o pacto orzamentario de 2026.
Un acordo de 375,3 millóns para 2026
O actual desencontro ten a súa orixe no acordo alcanzado a finais de 2025 entre o PSOE e o BNG para sacar adiante os orzamentos municipais de 2026. As contas ascenden a 375,3 millóns de euros e foron aprobadas inicialmente polo Pleno cos votos do Goberno local e do grupo nacionalista.
O pacto incorporou varias das prioridades formuladas polo BNG durante a negociación. Entre elas figuraban o reforzo das políticas de vivenda, o impulso dos investimentos nos barrios, a recuperación dos orzamentos participativos e a recuperación de determinadas competencias do Pleno sobre investimentos e subvencións.
En materia de vivenda, o acordo contemplaba reforzar a capacidade de EMVSA, incrementar os fondos destinados a accesibilidade e rehabilitación e potenciar o servizo de asesoramento ás persoas inquilinas. Tamén incluía medidas relacionadas coa regulación das vivendas de uso turístico.
Os barrios constituían outro dos eixes do acordo, coa continuidade e reforzo do Plan de Barrios 2025-2027. As contas municipais de 2026 contemplan unha previsión de 58 millóns de euros para este programa.
O pacto tamén pretendía avanzar na regularización de diferentes servizos públicos que se estaban prestando en precario, entre eles o transporte público urbano, a recollida e limpeza de residuos e a planta de Nostián.
A liquidación de 2025 abriu a primeira gran fenda
Con todo, poucos meses despois da aprobación das contas apareceu unha nova fronte: a situación económica derivada da liquidación do orzamento municipal de 2025.
O informe de Intervención reflectiu un desfase de máis de 12 millóns de euros en termos de estabilidade orzamentaria e un remanente de tesourería negativo de arredor de 9,6 millóns de euros. A situación provocou un novo enfrontamento entre os grupos municipais sobre como debía corrixirse o desequilibrio.
O BNG reclamou entón máis información técnica aos órganos asesores do Pleno —Intervención, Tesourería e Oficina Orzamentaria— para coñecer con maior detalle a situación económica do Concello. Avia Veira considerou insuficiente a información dispoñible e pediu aclaracións antes de dar por resolto o problema.
O Goberno local defendeu, pola súa banda, a solvencia municipal. O concelleiro de Economía e Facenda, José Manuel Lage Tuñas, cualificou o resultado como unha fotografía dun momento concreto e destacou indicadores como o período medio de pagamento a provedores e o nivel de débeda municipal.
Esta situación puxo xa en cuestión o cumprimento do acordo orzamentario. En maio, ACoruñaXa informou de que o BNG condicionaba o seu apoio ás medidas que se adoptasen para corrixir o desequilibrio a que non se recortasen os investimentos nos barrios nin os servizos públicos.
O BNG rompe os acordos en xullo
A relación entre ambas as formacións terminou deteriorándose durante os meses seguintes. O 21 de xullo, Avia Veira anunciou que o BNG daba por rotos tanto o acordo de investidura como o acordo orzamentario de 2026, despois de considerar que o Goberno de Inés Rey incumprira de forma reiterada os compromisos adquiridos.
A decisión non supuña que o BNG fose votar automaticamente en contra de todas as iniciativas do Executivo. Veira sinalou entón que o grupo continuaría apoiando aquelas propostas que considerase beneficiosas para a cidade, pero que deixaba de sentirse vinculado polos acordos anteriores.
Entre os asuntos que o BNG situou como incumpridos figuraban compromisos relacionados coa mobilidade e o transporte público, a vivenda, os barrios, a política social, a accesibilidade, o mantemento dos colexios, a cultura, o deporte, a participación e a xestión de residuos, entre outras áreas.
O Goberno local defendeu entón que continuaría executando os orzamentos aprobados e acusou o BNG de situarse na oposición a menos dun ano das eleccións municipais de 2027. Inés Rey sostivo que o Executivo seguiría traballando coas contas vixentes e coas melloras previstas.
Rey volve chamar ao BNG para negociar 2027
Neste contexto chega agora a invitación da alcaldesa para iniciar a negociación dos orzamentos de 2027. A iniciativa recupera un mecanismo de diálogo que xa se utilizara para as contas de 2026 e que estaba contemplado no marco de relación entre PSOE e BNG.
A alcaldesa defendeu a necesidade de comezar as conversas e apelou ao acordo de investidura, que establecía o inicio da negociación das contas do exercicio seguinte no mes de setembro.
A resposta de Veira, con todo, volve situar o foco no orzamento actualmente vixente. A portavoz nacionalista considera que antes de falar de novas contas debería comprobarse o grao de cumprimento dos compromisos anteriores.
“Preguntámonos para que quere negociar os orzamentos de 2027 se non cumpriu os de 2026”, sostén Veira, que lembra que o BNG xa comunicou en xullo a súa decisión de romper os acordos co Goberno local.
A dirixente nacionalista asegura que desde entón a situación non mellorou e menciona, entre outros asuntos, a licitación das escolas infantís municipais e a remodelación da Comisión PEPRI como decisións que, ao seu xuízo, dificultan calquera cambio na posición do Bloque. Tamén critica que o Goberno local continúe sen explicar como pretende resolver o desequilibrio económico derivado da liquidación de 2025.
Na súa resposta á carta da alcaldesa, Veira cuestiona ademais que o Goberno local non solicitase, segundo afirma, o crédito necesario durante 2026 para afrontar os investimentos incluídos no orzamento.
Unha negociación que parte dunha relación rota
O escenario co que arrancaría unha eventual negociación dos orzamentos de 2027 é, polo tanto, moi diferente ao de finais de 2025. Entón, PSOE e BNG foron capaces de pechar un acordo que permitiu aprobar unhas contas de 375,3 millóns de euros e que ambas as formacións presentaron como resultado da capacidade de diálogo e da incorporación de prioridades nacionalistas.
Nove meses despois, o BNG considera roto aquel entendemento e reclama primeiro explicacións sobre o cumprimento dos compromisos adquiridos e sobre a situación económica municipal. O Goberno local, pola súa banda, mantén que dispón duns orzamentos aprobados e continúa defendendo a súa execución.
A resposta definitiva do BNG á invitación de Inés Rey determinará agora se ambas as formacións volven sentarse para negociar as contas de 2027 ou se a ruptura anunciada en xullo se mantén tamén na elaboración do próximo orzamento municipal.