Un proxecto europeo usará IA para detectar antes unha infección que pode ser mortal
A intelixencia artificial desenvolvida desde A Coruña terá un papel destacado nun proxecto europeo que busca mellorar a detección temperá da sepse, unha complicación grave provocada por infeccións que pode avanzar con rapidez e poñer en risco a vida do paciente.
A investigadora Noelia Sánchez Maroño, do Centro de Investigación en Tecnoloxías da Información e as Comunicacións (CITIC) da Universidade da Coruña, participa no proxecto THUNDER, unha iniciativa financiada no marco das accións Marie Skłodowska-Curie Staff Exchange. O obxectivo é avanzar no uso dunha intelixencia artificial segura, fiable e equitativa no ámbito sanitario, cunha atención especial ao diagnóstico precoz da sepse.
A sepse prodúcese cando o organismo responde de maneira extrema ante unha infección causada por microorganismos como bacterias, virus ou fungos. Esa reacción pode derivar nun fallo multiorgánico e mesmo no falecemento do paciente, polo que actuar a tempo resulta clave. A súa elevada mortalidade converteuna nunha prioridade sanitaria a nivel mundial.
Neste contexto, o proxecto THUNDER quere dar resposta a algúns dos grandes desafíos que aínda frean a aplicación da intelixencia artificial na medicina. Entre eles están a falta de datos clínicos de calidade, as limitacións derivadas da privacidade dos pacientes, a presenza de nesgos nos modelos e a dificultade para interpretar con claridade como toman decisións estes sistemas.
A achega do CITIC da UDC será especialmente relevante neste campo. Noelia Sánchez Maroño lidera un dos paquetes de traballo do proxecto, centrado no desenvolvemento de solucións de intelixencia artificial que poidan aplicarse con garantías no ámbito sanitario. A investigación busca que estes modelos sexan non só precisos, senón tamén comprensibles, robustos e xustos.
Unha das liñas principais será a creación e avaliación de datos sintéticos fiables. Estes datos, xerados de forma artificial pero baseados en patróns reais, poden axudar a adestrar sistemas de IA cando non é posible dispoñer de grandes volumes de información clínica por razóns de privacidade ou seguridade. O proxecto tamén traballará na combinación responsable de datos reais e simulados para apoiar a toma de decisións médicas en escenarios complexos, como o seguimento de pacientes con risco de sepse.
THUNDER desenvolverase entre 2026 e 2029 e conta coa participación de 16 entidades, principalmente europeas, entre universidades, centros de investigación, hospitais e empresas. A coordinación corre a cargo da Universidade de Lille, en Francia, e a iniciativa atópase en proceso de ampliación coa incorporación de novos socios internacionais de países como Canadá e Vietnam.
A participación do CITIC reforza a posición da Universidade da Coruña no ámbito da intelixencia artificial aplicada á saúde. O centro, creado en 2008, forma parte da Rede CIGUS da Xunta de Galicia e estrutura a súa actividade científica en áreas como intelixencia artificial, ciencia e enxeñaría de datos, computación de altas prestacións, servizos e redes intelixentes e ciberseguridade.
Co proxecto THUNDER, a investigación galega súmase a unha carreira internacional na que a tecnoloxía pode marcar a diferenza entre detectar unha complicación a tempo ou chegar demasiado tarde.