Aprobado o primeiro PXOM de Betanzos tras case tres décadas de trámites
Betanzos viviu este luns unha sesión chamada a marcar un antes e un despois no seu futuro urbanístico. O pleno extraordinario da corporación aprobou de maneira provisional o primeiro Plan Xeral de Ordenación Municipal da historia da cidade, un documento que chega tras case trinta anos de trámites, tres contratos de redacción e dous intentos fallidos.
O novo PXOM recibiu o apoio do Executivo municipal, formado polo PSOE, do PP e dos dous concelleiros non adscritos. O único voto en contra foi o do BNG, que mantivo a súa oposición ao considerar que o documento permite edificar en zonas inundables de O Carregal, unha cuestión que a formación nacionalista situou como unha das súas liñas vermellas durante a negociación.
A aprobación provisional pon fin a unha longa etapa de bloqueo urbanístico, aínda que o plan aínda non está definitivamente en vigor. O expediente queda agora pendente da Xunta de Galicia, que deberá analizar a documentación e resolver a aprobación definitiva. Ata ese momento, Betanzos seguirá rexéndose polas Normas Subsidiarias de 1996, unha ferramenta que todos os grupos recoñecen como superada pola evolución da cidade e polos cambios normativos das últimas décadas.
Desde o Goberno local, o concelleiro de Urbanismo, Diego Fernández, cualificou a xornada como un día histórico para Betanzos. Defendeu que o PXOM ofrece unha folla de ruta para as próximas décadas e permitirá dotar ao Concello dun instrumento adaptado ao século XXI, con máis seguridade xurídica, un crecemento sostible, novas zonas verdes, mellores equipamentos e unha ordenación máis clara tanto da trama urbana como dos núcleos rurais.
O Executivo municipal subliñou que o documento chega ao pleno cos informes sectoriais favorables e que servirá para consolidar o papel de Betanzos como cabeceira comarcal. Entre os seus obxectivos figuran completar a cidade existente, reforzar servizos e infraestruturas, impulsar a rehabilitación, mellorar a mobilidade e aumentar de forma notable os espazos libres e zonas verdes.
Os dous edís non adscritos tamén apoiaron o plan, aínda que admitiron que non é un documento perfecto. Pablo Villaverde defendeu que, malia ser mellorable, o PXOM pode resultar útil para construír un Betanzos con máis futuro e rexeitou que o voto favorable responda a resignación ou cálculo electoral. Na súa intervención apelou á necesidade de avanzar cara a un marco urbanístico máis moderno tras anos de parálise.
O PP sumouse á aprobación provisional, pero fíxoo entre críticas. Eduardo Rodríguez Teijo, que interveu en substitución de Cecilia Vázquez, ausente por motivos de saúde, explicou que o voto favorable dos populares responde á responsabilidade institucional e á vontade de evitar un mal maior. Segundo defendeu, a cidade non pode seguir funcionando moitos anos máis cun planeamento do século pasado. Aínda así, advertiu de que o seu grupo mantén reservas importantes, botou en falta máis ambición e reclamou ao Goberno local que desenvolva o plan con rigor técnico, realismo e prudencia.
A posición máis dura foi a do BNG. A súa portavoz, Amelia Sánchez, rexeitou presentar a votación como unha elección entre dúas malas opcións e asegurou que a formación non podía apoiar un PXOM que, ao seu xuízo, prima intereses especulativos fronte ao benestar da veciñanza. O grupo nacionalista considera unha irresponsabilidade permitir construción en ámbitos inundables de O Carregal e lamenta que se perda a oportunidade de recuperar as beiras dos ríos para uso cidadán.
Sánchez recoñeceu, con todo, que o documento incorpora algunhas das achegas trasladadas polo BNG durante os últimos anos de negociación, como a redución da edificabilidade en O Frade, A Cañota ou Infesta. Aínda así, insistiu en que era preferible dar un paso atrás e corrixir o plan antes de aprobalo.
O pleno tamén abordou os convenios de permuta vinculados ao 60% dos terreos da parcela utilizada como aparcadoiro en O Carregal. Neste punto, a proposta saíu adiante cos votos do PSOE, do BNG e dos non adscritos, mentres o PP se abstivo. O Goberno local defendeu que se trata da mellor saída xurídica posible e advertiu de que, coas normas actuais, podería edificarse mediante licenza directa e con condicións menos adaptadas aos riscos de inundación. O BNG apoiou a medida, aínda que a considerou insuficiente.
Coa votación deste luns, Betanzos dá un paso clave para deixar atrás unha planificación urbanística de 1996 e encamiñarse cara a un novo modelo de cidade. A decisión definitiva queda agora nas mans da Xunta, que deberá determinar se o primeiro PXOM brigantino pode completar a súa tramitación e abrir unha nova etapa na ordenación do municipio.