O cambio nos arcenes apunta ás conexións ciclistas da área coruñesa
A nova regulación sobre estradas non cambia de golpe a forma de circular en bicicleta, pero si abre unha vía para transformar algúns tramos nos próximos anos. O Real Decreto 899/2025 permite que, en estradas do Estado multicarril ou convencionais con baixa intensidade de tráfico, se poidan reducir ou suprimir beiravías para crear vías ciclistas adxacentes, sempre que se xustifique que non se empeora a seguridade viaria nin o funcionamento da estrada.
No mapa da área coruñesa, a medida non afectaría por igual a todos os concellos. O caso máis claro é A Coruña, onde boa parte do debate xa está superado na práctica: a cidade conta con máis de 53 quilómetros de infraestrutura ciclista, con carrís bici exclusivos, sendas ciclables segregadas e ciclocarrís limitados a 30 quilómetros por hora. É dicir, a bicicleta xa dispón en moitos puntos dun espazo propio ou diferenciado, aínda que a maioría deses tramos son urbanos e non dependen directamente da nova norma estatal.
A Coruña tamén é relevante pola súa conexión metropolitana. O proxecto de carril bici metropolitano xa formulaba unir os itinerarios ciclistas da cidade con Arteixo, Cambre, Culleredo e Oleiros, con tramos polo litoral e pola contorna da AC-12 ata a Pasaxe. Nese tipo de conexións é onde a nova regulación pode ter máis percorrido, porque a clave non é crear carrís illados, senón dar continuidade a rutas que hoxe quedan cortadas ou dependen de vías pensadas para o coche.
Culleredo xa dispón dun exemplo consolidado de vía ciclista separada do tráfico rodado no paseo marítimo do Burgo. O Concello sinala que este espazo percorre a marxe da ría durante uns 5 quilómetros e conta con carril bici en todo o seu trazado. Neste caso non se trata de substituír unha beiravía, pero si dun modelo de mobilidade segura que pode servir de referencia para futuras conexións coa Coruña, Cambre ou Oleiros.
En Arteixo, a rede é máis limitada pero hai trazados identificados. A Axenda Urbana e Rural do municipio recolle un carril bici no paseo fluvial de aproximadamente 2,8 quilómetros entre a DP-0508 e o polígono de Sabón, ademais da Senda Azul, de 6,4 quilómetros, e actuacións de conexión na DP-0514 cara a Barrañán. O propio documento municipal admite problemas de continuidade nalgúns puntos, precisamente un dos aspectos que a nova regulación estatal tenta resolver cando permite crear itinerarios ciclistas adxacentes a estradas.
Ordes é outro punto a observar pola presenza da N-550. O proxecto da rolda sur-oeste, que conectará a N-550 coa AC-413, inclúe unha senda peonil e carril bici para dar continuidade aos trazados xa existentes entre a Praza da Constitución, a piscina municipal, centros educativos e instalacións deportivas. É un exemplo concreto de como a bicicleta empeza a incorporarse ás actuacións viarias máis alá dos paseos ou das zonas de lecer.
Na contorna de Cecebre, a aposta pasa pola conexión intermunicipal. A Deputación recolle a senda ciclable ZEC Abegondo-Cecebre en varios tramos que afectan a Abegondo, Bergondo, Betanzos e Carral, con investimentos que superan os 837.000 euros no tramo 1, os 802.000 euros no tramo 2 e os 572.000 euros na conexión con Carral. Non é exactamente o caso dunha beiravía convertida en carril bici, pero si confirma que a mobilidade ciclista xa se está planificando a escala comarcal.
En Sada tamén existen antecedentes de reordenación ciclista no paseo marítimo, cun carril bici pensado para aliviar o tránsito peonil. A diferencia de Ordes ou das posibles conexións con estradas estatais, aquí o impacto da nova regulación sería máis indirecto e dependería de futuros proxectos de enlace co resto da rede.
A norma tampouco elimina a obriga xeral dos ciclistas de usar a beiravía cando circulan por estrada e esta existe e é transitable. A DGT lembra que só poden abandonala en descensos prolongados e con seguridade, e que poden circular en paralelo en filas de dous salvo en curvas, cambios de rasante, tramos sen visibilidade ou cando se formen aglomeracións.
O cambio, polo tanto, non supón un adeus inmediato aos arcenes en todos os concellos, senón unha ferramenta para proxectar mellor os tramos onde a bicicleta necesita continuidade. Na área coruñesa, esa discusión xa ten nomes propios: a rede urbana da Coruña, o paseo do Burgo en Culleredo, as conexións de Arteixo, a N-550 en Ordes e a senda ZEC que une Abegondo, Bergondo, Betanzos e Carral.