Fisteus convértese nun laboratorio verde para recuperar os valados vexetais tradicionais de Curtis
Curtis forma parte dunha das accións piloto do proxecto europeo GIFT, unha iniciativa de cooperación interrexional liderada en Galicia polo Instituto de Estudos do Territorio para reforzar a infraestrutura verde, mellorar a biodiversidade e incorporar novas solucións ás políticas de paisaxe. A actuación céntrase en Fisteus, onde se están recuperando as sebes tradicionais galegas nos bordos de camiños rurais da zona de concentración parcelaria.
O proxecto inclúe o plantado de 1.100 árbores de especies autóctonas co obxectivo de crear corredores ecolóxicos vivos. Estas sebes permitirán conectar hábitats, ofrecer refuxio á fauna, protexer cultivos e solos fronte á erosión e recuperar un elemento propio da paisaxe agraria galega. A actuación desenvólvese nos bordos de camiños de 20 fincas privadas e sete parcelas municipais resultantes do proceso de concentración parcelaria de Fisteus.
A iniciativa arrincou cun obradoiro práctico no que se plantaron os primeiros 40 exemplares nun tramo de 84 metros situado nunha parcela de titularidade municipal. Entre as especies empregadas figuran abruñeiros, estripeiros, pereiras bravas, sanguiños, bidueiros, freixos e abeleiras. O resto das árbores entréganse ás persoas participantes para que as planten nas súas fincas, co compromiso de manter as sebes durante un mínimo de cinco anos.
A segunda liña de traballo en Curtis céntrase na biodiversidade forestal. En Fisteus instaláronse caixas de madeira en descomposición que recrean as condicións dos ocos das árbores maduras. Estes pequenos refuxios xeran microhábitats para especies que dependen da madeira morta ou das cavidades naturais, cada vez menos frecuentes en determinadas zonas forestais.
Curtis é un dos tres espazos galegos nos que se está a aplicar esta medida, xunto co Parque Natural Baixa Limia-Serra do Xurés e o Monte Veciñal de Couso, en Gondomar. A elección de enclaves con características diferentes permitirá avaliar como funcionan estas solucións en contextos variados e que aprendizaxes poden trasladarse a futuras políticas ambientais e de ordenación da paisaxe.
O proxecto GIFT, integrado no programa Interreg Europe-Feder, conta cun orzamento de máis de 2 millóns de euros tras a aprobación de distintas accións piloto, cun financiamento do 80 % procedente de fondos Feder e o 20 % restante achegado pola Xunta. A iniciativa reúne dez socios europeos e busca compartir boas prácticas sobre bosques, árbores e paisaxes para mellorar a resiliencia dos territorios fronte ao cambio climático.
Coa participación nesta acción piloto, Curtis sitúase como un exemplo de intervención ambiental a pequena escala con impacto directo no territorio. O proxecto demostra que a recuperación de sebes, a creación de corredores verdes e a instalación de refuxios para fauna poden contribuír a facer o rural máis diverso, conectado e preparado para os retos ambientais dos próximos anos.