A Xunta leva á Universidade o futuro da vivenda industrializada mentres Monte Mero segue pendente das súas familias afectadas
A Xunta e a Universidade da Coruña (UDC) queren achegar ao alumnado da Escola Técnica Superior de Arquitectura (ETSAC) o debate sobre o futuro da vivenda pública e, en particular, sobre a construción industrializada. A conselleira de Vivenda e Planificación de Infraestruturas, María Martínez Allegue, e o reitor da UDC, Ricardo Cao, asinaron un convenio de colaboración para desenvolver propostas de ordenación urbana e vivenda colectiva que permitan explorar novas estratexias para a produción residencial pública en Galicia.
O acordo contempla a incorporación dun módulo de investigación aplicada sobre vivenda pública industrializada ao programa de traballos de fin de máster da ETSAC durante o curso 2026/2027. O alumnado deberá elaborar propostas que inclúan a ordenación dos ámbitos seleccionados, as ordenanzas reguladoras e unha análise do desenvolvemento urbano e da edificación resultante, con especial atención ás novas tipoloxías residenciais e ao emprego de técnicas industrializadas.
O Instituto Galego de Vivenda e Solo (IGVS) será o encargado de propoñer un ou varios ámbitos de solo urbanizable sobre os que traballará o alumnado. A Xunta achegará para o desenvolvemento do programa un máximo de 19.350 euros. Pola sua parte, a Universidade deberá tamén publicar os traballos realizados, organizar unha exposición sobre os mesmos e desenvolver un ciclo de conferencias sobre vivenda industrializada e produción residencial pública.
UN MODELO QUE MIRA AO FUTURO
O convenio chega nun momento no que a Xunta está a impulsar diferentes instrumentos para incrementar a dispoñibilidade de solo residencial. Entre eles atópase o Proxecto de Interese Autonómico (PIA) de Monte Mero, na Coruña, un dos maiores desenvolvementos residenciais previstos actualmente na cidade.
O PIA abrangue 404.074 metros cadrados e ten capacidade estimada para unhas 4.397 vivendas, das que o 80,07 % estarían sometidas a algún réxime de protección pública. O proxecto foi aprobado inicialmente e sometido a información pública en abril deste ano.
A Xunta prevé neste ámbito un novo barrio para unhas 13.000 persoas e anunciou unha inversión pública de 66 millóns de euros, ademais dunha previsión de 800 millóns de investimento inducido. A planificación autonómica sitúa en 2027 a licitación da urbanización e en 2028 a posibilidade de compatibilizar as obras de urbanización coa construción das primeiras vivendas.
Sobre o papel, Monte Mero encaixa precisamente nesa procura de novas fórmulas para aumentar a oferta residencial protexida. O proxecto pretende crear solo para miles de vivendas nunha das zonas de expansión da Coruña e incorpora tamén zonas verdes, equipamentos e novas conexións urbanas.
PERO MONTE MERO TEN TAMÉN OUTRA CARA
O desenvolvemento, con todo, leva meses acompañado dun conflito veciñal polo impacto das expropiacións necesarias para executar o novo barrio.
As familias afectadas reclamaron solucións individualizadas e garantías sobre o seu futuro. A Xunta anunciou en marzo que ofrecerá unha vivenda de substitución ás persoas que teñan no ámbito a súa residencia habitual e permanente, cunha zona reservada no futuro desenvolvemento para este realoxo. Tamén comunicou que os propietarios poderían optar entre unha nova vivenda ou unha compensación económica unha vez realizada a valoración dos inmobles.
A cuestión, con todo, non quedou pechada con ese anuncio. As familias continuaron reclamando concreción sobre as condicións do realoxo, as valoracións dos terreos e o alcance das expropiacións. En abril, veciños da contorna volveron saír á rúa para presentar alegacións contra o PIA e defender as casas e os terreos afectados.
A propia evolución administrativa do proxecto deixa así dúas realidades que avanzan en paralelo: por unha banda, a planificación dunha das maiores bolsas de solo residencial da Coruña; pola outra, a negociación coas persoas que viven actualmente no territorio que será transformado.
DA AULA AO TERRITORIO
O novo convenio coa UDC sitúa agora a universidade como espazo para experimentar con novas formas de deseñar e producir vivenda pública. O obxectivo da Xunta é que o alumnado traballe sobre solucións urbanísticas e arquitectónicas que poidan contribuír á futura produción residencial.
A proposta chega, ademais, nun contexto no que a falta de vivenda accesible converteu a mobilización de solo residencial nunha das principais prioridades das administracións. A Xunta mantén dentro da súa Estratexia Galega de Solo Residencial o obxectivo de facilitar solo para unhas 25.000 vivendas, das que 20.000 serían protexidas.
O reto, con todo, non está só en deseñar novas vivendas ou en atopar fórmulas máis rápidas e eficientes para construílas. No caso de actuacións como Monte Mero, tamén implica decidir como encaixar ese novo crecemento coa realidade das persoas que xa viven nos terreos sobre os que se proxecta.
Así, mentres a Xunta e a UDC levan ás aulas o debate sobre como será a vivenda pública do futuro, en Monte Mero continúa aberto outro debate máis inmediato: como construír ese futuro sen deixar atrás a quen xa ten alí a súa casa.