O Supremo encara este xoves, 19 de febreiro, o fallo clave sobre o Pazo de Meirás
O Tribunal Supremo ten previsto resolver este xoves, 19 de febreiro, o recurso que pode marcar o futuro xurídico do Pazo de Meirás. A decisión dirimirá se o inmoble continúa definitivamente en mans do Estado ou se se reabre a porta a unha restitución á familia Franco, ademais de fixar o alcance (se o hai) dunha compensación económica polos anos de posesión.
O litixio vén de lonxe. En setembro de 2020, un xulgado da Coruña declarou que Meirás era propiedade do Estado e ordenou a súa devolución, ao considerar nulas pezas clave da cadea de titularidade coa que os herdeiros do ditador xustificaban a posesión.
A Audiencia Provincial da Coruña confirmou esa titularidade pública en febreiro de 2021, pero introduciu un punto que agora pesa especialmente na deliberación do Supremo: recoñeceu aos Franco o dereito a ser resarcidos polos gastos 'útiles e necesarios' de conservación asumidos desde 1975, ao descartar a 'mala fe' na posesión.
Tras aquela resolución, o Goberno anunciou a presentación do recurso de casación precisamente para impugnar o apartado económico e o criterio sobre a boa fe, un movemento que abre o escenario actual no alto tribunal.
No plano social, colectivos memorialistas e entidades vencelladas á recuperación da memoria democrática reclaman que o Supremo non só blinde a condición pública de Meirás, senón que peche a porta a unha indemnización a favor dos herdeiros e, pola contra, avalíe responsabilidades pola apropiación do inmoble durante a ditadura.
O caso de Meirás leva tamén un forte compoñente histórico. Documentación oficial recolle a creación en 1938 da denominada 'Junta Pro-Pazo del Caudillo', que promoveu a adquisición do inmoble para entregalo a Franco, nun contexto descrito como de achegas forzosas. Máis recentemente, o Estado impulsou a súa consideración como Lugar de Memoria Democrática ao abeiro da Lei 20/2022.
En paralelo, aínda segue viva a batalla polo patrimonio moble asociado ao pazo. En 2024, un xulgado atribuíu ao Estado centos de obxectos e documentos procedentes do interior de Meirás, nun procedemento diferente ao da titularidade do inmoble.