Monte Mero entra nunha nova fase coa oferta de vivendas de reemprazo para parte dos expropiados

O conflito urbanístico de Monte Mero deu este luns, 16 de marzo, un xiro relevante. A Consellería de Vivenda comunicou que ofrecerá vivendas de reemprazo ás persoas afectadas polas expropiacións que teñan no ámbito a súa residencia habitual e permanente, e convocou unha reunión para o día 25 co obxectivo de explicarlles o proceso e o alcance desa alternativa habitacional.
O movemento da Xunta toca o punto máis sensible dun proxecto que leva meses xerando contestación social na Coruña. O PIA de Monte Mero prevé transformar máis de 40 hectáreas entre Xuxán, a antiga fábrica de armas e os ámbitos de Montserrat e Pedralonga para crear solo residencial no que se levantarán máis de 4.000 vivendas, cun 80 por cento sometidas a algún tipo de protección pública. A delimitación do ámbito foi aprobada en xuño de 2025 e o proxecto recibiu luz verde ambiental en novembro dese mesmo ano.
A novidade anunciada agora non elimina o conflito, pero si introduce un cambio importante no debate: por primeira vez concrétase que a Administración autonómica ofrecerá unha solución de reemprazo residencial dentro do propio ámbito para quen viva alí de maneira estable. Segundo a información facilitada pola Xunta, esa alternativa poderá materializarse en vivenda colectiva ou unifamiliar, e haberá unha zona reservada especificamente para ese fin no futuro desenvolvemento.
Ata agora, a principal crítica veciñal centrábase en que o plan podía rematar coa saída forzosa de familias asentadas desde hai décadas nunha contorna de baixa densidade. Distintas informacións publicadas nas últimas semanas recollían estimacións veciñais de arredor de 180 ou case 200 persoas afectadas e dunhas 40 vivendas ou instalacións comprometidas polo novo barrio.
Ese malestar alimentouse tamén pola falta de certezas sobre o encaixe das casas xa existentes. En xaneiro, a Xunta aseguraba que traballaba para 'minimizar a afección', pero sen garantir expresamente a conservación das edificacións actuais. Ao mesmo tempo, o debate político e veciñal xiraba arredor de tres saídas que se viñan manexando: unha parcela dentro do ámbito, un piso na nova urbanización ou unha indemnización económica.
O Concello da Coruña xa reclamara á Xunta 'respecto' para os propietarios actuais e defendera que o desenvolvemento só podía ser asumible se incorporaba compensacións razoables ou fórmulas que permitisen ás familias seguir na zona, ben a través de parcelas, ben mediante acceso preferente a vivendas no novo barrio.
Con todo, seguen abertas cuestións decisivas. A oferta de vivendas de reemprazo, tal e como foi formulada, céntrase nas persoas con vivenda habitual e permanente, polo que queda por ver como se resolverá a situación doutros propietarios de terreos, inmobles non habituais ou edificacións auxiliares. Tampouco desaparece a discusión de fondo sobre se o deseño definitivo podía ter preservado unha maior parte do tecido residencial actual, unha reclamación que segue moi presente entre a veciñanza e tamén en parte da oposición municipal.
Ademais, o horizonte do proxecto continúa sendo de medio prazo. As previsións coñecidas ata agora sitúan a aprobación dos proxectos de urbanización entre 2027 e 2028, polo que a reunión do día 25 se perfila como un paso clave para medir se a oferta da Xunta serve para rebajar a tensión ou se, pola contra, só abre unha nova fase de negociación sobre quen pode quedar e en que condicións no futuro Monte Mero.