Un convenio de memoria democrática pon o foco en Beira para recuperar vítimas do franquismo
A recuperación da memoria democrática dará un novo paso na provincia coa posta en marcha dun programa de exhumacións e identificación de vítimas da represión franquista en tres enclaves coruñeses. O acordo, formalizado este luns entre a Deputación da Coruña e a Universidade de Santiago de Compostela, reserva 150.000 euros para actuar en Serantes, en Ferrol, no cemiterio de Boisaca, en Santiago, e na zona de Beira, no municipio de Carral. Os traballos quedarán nas mans de HISTAGRA, o grupo da USC especializado no estudo da violencia de 1936 e da ditadura.
Aínda que o plan abrangue os tres puntos, unha das intervencións con maior carga simbólica sitúase en Carral. Na parroquia de Beira, a futura actuación busca avanzar na localización e identificación de persoas asasinadas nos primeiros meses da represión. Segundo a cartografía de fosas de 'Nomes e Voces' e a documentación recollida por RTVE, entre agosto e novembro de 1936 foron detidas, paseadas e asasinadas 18 persoas na zona de Carral. A maioría procedían da Coruña, Cambre e Culleredo, mentres cinco delas aínda continúan sen identificar.
O valor da intervención en Beira vai máis alá do achado de restos. A investigación combinará análise histórica, traballo arqueolóxico e estudo forense co obxectivo de reconstruír o sucedido e achegar respostas a familias que levan décadas convivindo coa ausencia e coa incertidume. Nese sentido, o caso de Carral resume con especial claridade o sentido deste tipo de proxectos: recuperar nomes, contextos e historias persoais que quedaron soterradas durante xeracións.
En paralelo, as actuacións previstas en Serantes e Boisaca completarán unha intervención de alcance provincial que pretende consolidar a memoria democrática como unha política pública sostida no tempo. O novo convenio reforza ademais o papel de HISTAGRA, un equipo que nos últimos anos participou en distintas campañas de exhumación e que tamén foi elixido para elaborar o censo estatal de vítimas da Guerra Civil e da ditadura.