ADEGA e os afectados polas infraestruturas ven ilegal reactivar a Vía Ártabra pola Gándara
ADEGA e a AV Afectados polas Infraestruturas de Cambre cargan contra calquera intento de reactivar a conexión da Vía Ártabra coa AP-9 na zona da Gándara. Os colectivos sosteñen que o proxecto non pode retomarse sobre a base da vella documentación e reclaman que a Xunta abra un procedemento novo, con alternativas de trazado, nova declaración de impacto ambiental e outro período de información pública. A súa tese é que, tras os fallos xudiciais, a tramitación anterior quedou esgotada e non cabe un simple retoque administrativo.
A base desa oposición está en dúas sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia de 2022. A primeira anulou o proxecto de trazado do tramo entre a AC-221 e a AP-9 ao entender que debía telo aprobado o Consello da Xunta e non un director xeral. A segunda deixou sen efecto o proxecto construtivo aprobado en decembro de 2018 ao concluír que o expediente incorporaba graves defectos procedementais, entre eles informes posteriores á propia aprobación e a ausencia do informe previo preceptivo da consellería competente en materia de estradas. Meses despois, o Tribunal Supremo non admitiu os recursos de casación presentados pola Administración autonómica, polo que a nulidade quedou firme.
O conflito, porén, non desapareceu coa vía xudicial. Nun documento parlamentario de xuño de 2025 recollíase que a Xunta xa viña traballando na actualización do documento técnico da modificación da obra, cunha solución que, segundo esa referencia, pretendía reducir a afección sobre a zona húmida da Gándara e abrir unha nova fase de información pública e avaliación ambiental. Pouco despois, o goberno local de Oleiros anunciou que ese proxecto podería saír a exposición pública ao longo de 2025 e que a contratación das obras sería posible en 2026.
Fronte a esa vía, o Concello de Cambre leva meses insistindo en que a Xunta debe sentar cos municipios afectados e estudar tres alternativas de trazado, tal e como marca a normativa. A alcaldesa daquel entonces, María Pan, reiterou en marzo de 2025 a defensa da conexión en Catro Camiños, en Cecebre, e advertiu de que manter o enlace pola Gándara supón ignorar tanto as resolucións xudiciais como o debate territorial e ambiental aberto desde hai anos. No extremo oposto, Oleiros mantén a presión para que se reactive o enlace en A Gándara e considera esa peza fundamental para completar a mobilidade metropolitana.
No centro de toda a polémica segue estando o humidal da Gándara. A oposición veciñal e ecoloxista leva anos advertindo da súa importancia ambiental e do risco que suporía consolidar o trazado previsto sobre ese corredor fluvial e húmido. Por iso, os colectivos anuncian que presentarán alegacións contra calquera intento de recuperar o proxecto sen unha nova tramitación integral e avisan de que volverán empregar todas as vías legais ao seu alcance para defender este espazo.